Η ζήτηση ενέργειας για τη φόρτιση ηλεκτρικών φορτηγών στην Ευρώπη μπορεί να φτάσει περίπου τις 100 TWh τον χρόνο έως το 2035 και τις 200 TWh έως το 2045. Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη του γερμανικού ινστιτούτου Fraunhofer ISI και του Διεθνούς Συμβουλίου για τις Καθαρές Μεταφορές (ICCT), που δημοσιεύθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου.
Τα νούμερα αφορούν το σενάριο με ευνοϊκές πολιτικές για τα μηδενικών ρύπων φορτηγά. Κατά το Sustainable Truck & Van, το πιο συντηρητικό σενάριο της μελέτης καταλήγει σε σημαντικά χαμηλότερη ζήτηση, περίπου 30 και 75 TWh αντίστοιχα. Το βασικό συμπέρασμα όμως δεν είναι μόνο το μέγεθος. Είναι ότι η ζήτηση θα συγκεντρωθεί σε σχετικά λίγα σημεία του χάρτη.
Πώς έγινε η μελέτη
Οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα νέο μοντέλο με την ονομασία VESUVIO. Καλύπτει τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και την Ελβετία. Ο χάρτης χωρίζεται σε εξαγωνικές κυψέλες περίπου 17 επί 20 χιλιομέτρων και η ζήτηση υπολογίζεται ανά 15 λεπτά, για μια αντιπροσωπευτική εβδομάδα.
Το μοντέλο εξετάζει τόσο τη φόρτιση στα αμαξοστάσια (depots) των μεταφορικών εταιρειών όσο και τη φόρτιση καθ’ οδόν, σε δημόσιους σταθμούς. Επειδή βασίζεται σε μέσες εβδομάδες και όχι σε περιόδους αιχμής, οι ίδιοι οι συντάκτες σημειώνουν ότι τα ακραία φορτία μπορεί να είναι κατά 30–40% υψηλότερα από όσα δείχνει η ανάλυση.
Η φόρτιση ηλεκτρικών φορτηγών θα συγκεντρωθεί σε λίγα σημεία
Σύμφωνα με τη μελέτη, το 1% των περιοχών με τη μεγαλύτερη ζήτηση συγκεντρώνει το 25–33% της συνολικής ενέργειας φόρτισης, και σε ορισμένες χώρες έως και το μισό. Το 10% των περιοχών καλύπτει από 60% έως 90% της εθνικής ζήτησης, ανάλογα με τη χώρα.
Τα «θερμά σημεία» βρίσκονται κατά μήκος των μεγάλων εμπορευματικών διαδρόμων, σε κόμβους αυτοκινητοδρόμων, σε κέντρα logistics και σε βιομηχανικές περιοχές. Σε αυτά τα σημεία οι αιχμές ισχύος φτάνουν συχνά τα 20–50 MW. Στο Ηνωμένο Βασίλειο και στο Λουξεμβούργο υπάρχουν περιπτώσεις που ξεπερνούν αυτό το επίπεδο έως το 2045. Τη μεγαλύτερη συνολική ζήτηση θα έχουν η Γερμανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία και η Ιταλία.
«Η ανάπτυξη των υποδομών και ο σχεδιασμός του δικτύου πρέπει να εστιάσουν εκεί όπου η ζήτηση είναι πιο βέβαιη», σημειώνει ο Steffen Link του Fraunhofer ISI, πρώτος συγγραφέας της μελέτης. Ο Hussein Basma του ICCT προσθέτει ότι η προτεραιότητα στο 10% των σημείων με τη μεγαλύτερη ζήτηση θα μπορούσε να καλύψει έως το 90% της συνολικής ζήτησης στην Ευρώπη.
Αμαξοστάσια ή δημόσιοι σταθμοί;
Το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας, πάνω από 70–80% στα περισσότερα σενάρια, θα καταναλώνεται στα αμαξοστάσια, όπου τα φορτηγά μένουν σταθμευμένα τη νύχτα ή ανάμεσα στις διαδρομές. Η δημόσια φόρτιση καθ’ οδόν είναι όμως κρίσιμη για τις μεταφορές μεγάλων αποστάσεων.
Σε μικρότερες χώρες με έντονη διαμετακομιστική κίνηση, η δημόσια φόρτιση μπορεί να φτάσει το 30–50% της ζήτησης. Γι’ αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, ο σχεδιασμός των υποδομών δεν μπορεί να είναι ίδιος για όλες τις χώρες: άλλες ανάγκες έχει μια μεγάλη αγορά με πολλά αμαξοστάσια και άλλες μια χώρα από την οποία απλώς διέρχονται τα φορτηγά.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η μελέτη δεν εξετάζει ξεχωριστά την Ελλάδα, και η χώρα δεν αναφέρεται στα μεγάλα κέντρα ζήτησης. Το βασικό της μήνυμα όμως ισχύει και εδώ: η ζήτηση θα συγκεντρωθεί σε εμπορευματικούς κόμβους, κέντρα logistics και οδικούς άξονες, και εκεί θα χρειαστούν πρώτα ισχυρές συνδέσεις με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας.
Για τις ελληνικές μεταφορικές εταιρείες, το εύρημα ότι η φόρτιση στο αμαξοστάσιο θα καλύπτει την πλειονότητα των αναγκών δείχνει ότι η μετάβαση θα ξεκινήσει από τις ίδιες τις εγκαταστάσεις τους. Αυτό προϋποθέτει έγκαιρο σχεδιασμό της σύνδεσης με το δίκτυο. Η ηλεκτροκίνηση στα βαρέα οχήματα ακολουθεί με καθυστέρηση τα επιβατικά, όπου τα αμιγώς ηλεκτρικά ξεπέρασαν ήδη τα βενζινοκίνητα στις ταξινομήσεις της ΕΕ.
Πηγές: Fraunhofer ISI, electrive, Sustainable Truck & Van.
