Η φόρτιση ηλεκτρικών φορτηγών γίνεται προτεραιότητα στη χρηματοδότηση υποδομών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στις 29 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο των Connecting Europe Days στις Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι τα κονδύλια του Connecting Europe Facility (CEF) και του Alternative Fuels Infrastructure Facility (AFIF) θα κατευθυνθούν κυρίως σε σταθμούς για ηλεκτρικά φορτηγά και λεωφορεία.
Την ανακοίνωση έκανε ο Eric von Breska, διευθυντής Επενδύσεων, Καινοτομίας και Βιώσιμων Μεταφορών της Επιτροπής, όπως μετέδωσε το electrive με βάση τη γερμανική εφημερίδα μεταφορών DVZ.
Τρεις φορές περισσότερα ηλεκτρικά φορτηγά σε δύο χρόνια
Ο Επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας έδωσε τα στοιχεία της αγοράς. Στην ΕΕ είναι σήμερα ταξινομημένα περίπου 40.000 ηλεκτρικά φορτηγά και μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται να φτάσουν τις 45.000–50.000, δηλαδή σχεδόν τριπλάσια μέσα σε δύο χρόνια.
Τα δημόσια σημεία φόρτισης που εξυπηρετούν φορτηγά είναι περίπου 3.000, αυξημένα κατά 60% σε έναν χρόνο. Η Επιτροπή εκτιμά ότι έως το 2030 θα κυκλοφορούν στους ευρωπαϊκούς δρόμους σχεδόν 400.000 βαρέα οχήματα μηδενικών ρύπων.
Σύμφωνα με το electrive, η ΕΕ έχει διαθέσει από το 2024 περίπου 1 δισ. ευρώ για την απανθρακοποίηση των μεταφορών, με το μισό περίπου να αφορά την ηλεκτροκίνηση βαρέων οχημάτων.
Το εμπόδιο της χρηματοδότησης
Ο von Breska αναγνώρισε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η χρηματοδότηση. Οι τράπεζες, όπως είπε, παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι στις υποδομές φόρτισης βαρέων επαγγελματικών οχημάτων, και η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τη βιομηχανία ώστε να μειωθούν οι επενδυτικοί κίνδυνοι.
Ο Alexander Junge, μέλος του ΔΣ της Aral (θυγατρική της BP), πρότεινε διαφορετική προσέγγιση: αντί να επιδοτείται μόνο η κατασκευή σταθμών, να επιδοτούνται τα τέλη φόρτισης των μεταφορέων, με την προϋπόθεση μακροχρόνιων συμβάσεων. Έτσι, κατά την άποψή του, τα επιχειρηματικά μοντέλα θα γίνονταν πιο προβλέψιμα.
Από την πλευρά των μικρότερων αγορών μίλησε ο Jan Bezdekovsky του τσεχικού υπουργείου Μεταφορών. Στην Τσεχία κυκλοφορούν μόλις 200–300 ηλεκτρικά φορτηγά και, όπως δήλωσε, χωρίς τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις δεν θα υπήρχε σχεδόν καθόλου ηλεκτροκίνηση στη χώρα.
Πού θα χρειαστεί η φόρτιση ηλεκτρικών φορτηγών
Μελέτη των Fraunhofer ISI και ICCT, που παρουσιάστηκε στη συζήτηση, εκτιμά ότι η ζήτηση ρεύματος από ηλεκτρικά φορτηγά θα φτάσει περίπου τις 100 TWh τον χρόνο το 2035 και τις 200 TWh το 2045. Το 70–80% της φόρτισης αναμένεται να γίνεται στα κέντρα διανομής και στις βάσεις των εταιρειών.
Η δημόσια ζήτηση θα είναι έντονα συγκεντρωμένη: σε πολλές χώρες, λίγες τοποθεσίες κατά μήκος των μεγάλων εμπορευματικών διαδρόμων και κοντά σε βιομηχανικές ζώνες θα καλύπτουν το 60–90% των αναγκών. Στα πιο φορτωμένα σημεία, τα φορτία αιχμής μπορεί να φτάσουν τα 20–50 MW, κάτι που απαιτεί μεγάλες επενδύσεις στο δίκτυο ρεύματος.
Το κενό σήμερα είναι μεγάλο. Σύμφωνα με το Commercial ZEV Factbook της BloombergNEF (17 Σεπτεμβρίου), τον Ιούνιο του 2026 λιγότερο από το 2,5% των ευρωπαϊκών χώρων στάθμευσης φορτηγών βρισκόταν σε απόσταση έως ένα χιλιόμετρο από σταθμό 350 kW και πάνω.
Η αγορά μεγαλώνει, η Ευρώπη ακολουθεί
Η ίδια έκθεση καταγράφει 158.000 πωλήσεις φορτηγών μηδενικών ρύπων παγκοσμίως το πρώτο εξάμηνο του 2026, αύξηση 75%. Πάνω από το 90% αφορά την Κίνα. Στην Ευρώπη οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 50% και ξεπέρασαν τις 11.200, με μερίδιο 4,7% στις πωλήσεις νέων φορτηγών.
Για τις εταιρείες που σχεδιάζουν έργα, το χρονικό περιθώριο είναι στενό. Η τελευταία πρόσκληση του CEF για υποδομές εναλλακτικών καυσίμων στο τρέχον ευρωπαϊκό πλαίσιο προϋπολογισμού, ύψους περίπου 130 εκατ. ευρώ, άνοιξε τον Ιούνιο με προθεσμία αιτήσεων στις αρχές Οκτωβρίου. Σταθμοί που εξυπηρετούν αποκλειστικά τον στόλο μίας εταιρείας δεν είναι επιλέξιμοι.
Για την Ελλάδα, το θέμα αφορά κυρίως τους μεγάλους οδικούς άξονες που ανήκουν στο διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών TEN-T, όπου ο κανονισμός AFIR προβλέπει σταθμούς για βαρέα οχήματα έως το 2030. Η τσεχική εμπειρία δείχνει ότι σε μικρότερες αγορές η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση καθορίζει σε μεγάλο βαθμό αν θα προχωρήσουν τέτοια έργα. Η μετάβαση στα επιβατικά προχωρά ήδη γρήγορα, αφού στην ΕΕ τα ηλεκτρικά ξεπέρασαν τη βενζίνη στις ταξινομήσεις του οκταμήνου.
Πηγές: electrive.com, electrive.net, BloombergNEF, Automobile Propre, VerkehrsRundschau
